Szczególnie uderzającą cechą klasterowych bólów głowy jest to, że w okresie aktywnej fazy klasterowej substancje rozszerzające naczynia krwionośne, takie jak alkohol, histamina i nitrogliceryna, mogą niezawodnie wywoływać ataki klasterowe. Co ciekawe, środki te są całkowicie nieaktywne w wywoływaniu ataków klasterowych w okresie remisji. Najbardziej skuteczny efekt uzyskuje się po podaniu histaminy. Podskórne podanie 0,3 mg histaminy powoduje pulsujący ból głowy w ciągu dziesięciu minut.

W przypadku nitrogliceryny początek bólów głowy odpowiada punktowi maksymalnego rozszerzającego naczynia krwionośne działania substancji. po około 30 do 45 minutach Typowy atak klasterowy występuje już minął , nie można zakładać, że indukcja ataków klasterowych jest bezpośrednią konsekwencją rozszerzenia naczyń . Potwierdza to dodatkowo fakt, że ataku klasterowego nie można sprowokować nitrogliceryną w dowolnym momencie . Po spontanicznym ataku występuje okres refrakcji trwający kilka godzin atak sprowokowany eksperymentalnie przez jest opóźniony .

Podobnie jak w przypadku histaminy, alkoholu okres latencji od 30 do 45 minut przed wystąpieniem ataku klasterowego u około 50% wywołać atak klasterowy dawka-efekt. O ile niewielkie ilości alkoholu mogą wywołać atak klasterowy, o tyle duże ilości mogą opóźnić i przerwy nawet do trzech dni między poszczególnymi atakami w fazie aktywnej. Jednak u niektórych pacjentów występuje wówczas mechanizm odbicia z przejściowym zwiększeniem częstotliwości ataków.

również Hipoksja była uważana za potencjalny czynnik wyzwalający ataki. Obserwacja ta opiera się początkowo na fakcie, że podanie czystego tlenu podczas ataku klasterowego bólu głowy może szybko zmniejszyć ból. Występowanie nocnych ze zmniejszoną saturacją tlenem w nocy i możliwym bezdechem sennym wiąże zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego autoregulacji zmniejszenia dopływu tlenu do ośrodkowego układu nerwowego. Odkrycie to jest poparte obserwacją, że saturacja tlenem po podaniu nitrogliceryny jest wyraźniejsza i utrzymuje się dłużej u pacjentów z atakami klasterowego bólu głowy niż u osób z grupy kontrolnej.

Fosfolipidy

Dowodem na zaburzenia metabolizmu fosfolipidów jest istotne obniżenie stężenia choliny w erytrocytach, o około 50% w porównaniu ze zdrowymi osobami kontrolnymi. Cholina jest generowana z fosfatydylocholiny w błonach komórkowych. Co ciekawe, normalizacja poziomu choliny w erytrocytach następuje w trakcie dwutygodniowej kuracji litem . Ta renormalizacja jest ułatwiona dzięki hamowaniu odpływu choliny z erytrocytów, co może stanowić potencjalne wyjaśnienie mechanizmu działania litu w leczeniu klasterowych bólów głowy.

Prostaglandyny

Stosowanie przeciwzapalnych leków, takich jak kwas acetylosalicylowy czy indometacyna, nie istotnego wpływu terapeutycznego na klasterowe bóle głowy. Ponieważ substancje te należą do grupy inhibitorów syntezy prostaglandyn, jest mało prawdopodobne, aby prostaglandyny odgrywały istotną rolę w patogenezie klasterowych bólów głowy. W rzeczywistości nie stwierdzono istotnych różnic w aktywności prostaglandyn w klasterowych bólach głowy.

Leukotrieny

Leukotrieny odgrywają istotną rolę w indukowaniu hiperalgezji, zwiększaniu przepuszczalności naczyń i zmniejszaniu reakcji nocyceptywnych po podaniu bradykininy. Istnieją dowody na to, że w fazie remisji klasterowego bólu głowy uwalnianie leukotrienu B4i leukotrienu C4jest w porównaniu z osobami zdrowymi znacząco zmniejszone .

U pacjentów z klasterowymi bólami głowy stwierdzono zwiększoną liczbę mastocytów w skórze po stronie bólu, ale także po stronie bez bólu, w porównaniu ze zdrowymi osobami kontrolnymi. Mastocyty są głównym miejscem magazynowania histaminy. Histamina może w podwyższonych stężeniach podczas napadu klasterowego bólu głowy występować okołonaczyniowych i skórnych. Po napadzie klasterowego bólu głowy zwiększoną liczbę degranulacji mastocytów , które prawdopodobnie są związane z odruchami aksonowymi. Takie nasilone procesy degranulacji występują zarówno podczas napadu klasterowego bólu głowy, jak i w okresie bez bólu.

Monoamina

monoaminooksydazy (MAO) w płytkach krwi u pacjentów zarówno w trakcie, jak i pomiędzy atakami klasterowymi obniżona. Spadek ten jest bardziej wyraźny w trakcie ataków klasterowych. Ponadto, aktywność MAO wykazuje większą termostabilność u pacjentów z klasterowym bólem głowy w porównaniu z grupą kontrolną. Obniżoną aktywność MAO można oznakę upośledzenia u pacjentów funkcji błon komórkowych interpretować

opisywano również u pacjentów z klasterowym bólem głowy Znacznie podwyższone stężenia noradrenaliny i adrenaliny w ostrej fazie klasterowej . Jednakże, takie podwyższone stężenia stwierdzono jedynie w przypadku noradrenaliny i adrenaliny sprzężonej, a nie w przypadku noradrenaliny i adrenaliny wolnej. Wzrost stężenia noradrenaliny można zaobserwować zarówno podczas spontanicznego ataku klasterowego, jak i po atakach wywołanych nitrogliceryną. Wzrost ten można interpretować jako normalną reakcję na rozszerzenie naczyń krwionośnych . Ogólnie rzecz biorąc, zmiany stężenia monoamin w klasterowym bólu głowy nie są zbyt specyficzne. Zmiany te można przypisać aktywności fizycznej, wpływom pory roku, a nawet leczeniu.

dotyczących wychwytu serotoniny przez płytki krwi. Opisano zarówno zmniejszony wychwyt, jak i prawidłową aktywność.

Aminokwasy

pobudzające pełnią Aminokwasy, zwłaszcza glutaminian, asparaginian i glicyna, ważne funkcje neuroprzekaźnikowe w przekaźnictwie nocyceptywnym . Zachowanie tych aminokwasów pobudzających w płytkach krwi jest uważane za model ich zachowania w neuronach. Na przykład, stężenia glicyny w płytkach krwi istotnie obniżone . Jednakże stężenia glutaminianu i asparaginianu nie wykazywały zmian w porównaniu z osobami zdrowymi. Stężenia tych aminokwasów pobudzających nie różnią się między fazą aktywną a fazą remisji.

Neuropeptydy i opioidy

U pacjentów z epizodycznym klasterowym bólem głowy, stwierdzono podwyższone stężenia met-enkefaliny w osoczu podczas ostrego ataku klasterowego. Pomiędzy atakami w okresie klasterowym i w okresie remisji obserwowano jednak prawidłowe poziomy. W przewlekłym klasterowym bólu głowy, stwierdzono przed wystąpieniem ostrego ataku w porównaniu do czasu w trakcie ostrego ataku i czasu po ataku podwyższone stężenia met-enkefaliny w osoczu . Można założyć, że wzrost stężenia met-enkefaliny w osoczu jest wtórną reakcją na zwiększoną aktywność współczulną während einer Clusterattacke nsteht. Grund dafür ist, dass Met-Enkephalin vorwiegend in den Nebennieren gespeichert und bei erhöhter Sympathikusaktivität in den Kreislauf freigesetzt wird. In Studien konnten bei Clusterkopfschmerzen auch erniedrigte Konzentrationen von Met-Enkephalin im Liquor cerebrospinalis wykazały również zmniejszone stężenia met-enkefaliny w płynie mózgowo-rdzeniowym u pacjentów z klasterowym bólem głowy . Można to interpretować jako wskazanie na zmniejszoną endogenną aktywność przeciwbólową interpretiert werden, die die Entstehung der Schmerzkrankheit bedingen könnte.

Analiza neuropeptydów zapalnych u pacjentów z klasterowym bólem głowy ujawnia podczas ostrego ataku klasterowego w żyle szyjnej podwyższone poziomy peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP) i wazoaktywnego polipeptydu jelitowego . Natomiast neuropeptyd Y i substancja P nie wykazują podwyższonych poziomów podczas ataku. Co ciekawe, leczenie ataku klasterowego — zarówno tlenem, jak i podskórnie podanym sumatryptanem — znacząco obniża podwyższone poziomy CGRP. Podanie leków przeciwbólowych nie powoduje jednak żadnych zmian w poziomach neuropeptydów. Odkrycia te bezpośrednio sugerują aktywację w obrębie układu trójdzielno-naczyniowego , a skuteczne leczenie może bezpośrednio blokować tę zwiększoną aktywność. Ponadto, w studium przypadku zaobserwowano, że pacjent, u którego tętniak rzekomy jamistej, zatoki zgłaszał rozwinął się objawy bólowe zgodne z klasterowym bólem głowy . Odkrycie to sugeruje znaczenie zatoki jamistej w patofizjologii klasterowego bólu głowy.

Substancja P

Substancja P w kontekście zapalenia neurogennego, przekaźnictwa nocyceptywnego w neuronach ireakcji są szczególnie ważne bezpośredniego wzrostu wrażliwości na ból i sama może wywoływać ból. Z tego powodu podejrzewa się, że zwiększona aktywność substancji P w neuronach nerwu trójdzielnego i twarzowego jest przyczyną bólu podczas ataków klasterowych. Bezpośrednia wazoaktywność tego neuropeptydu została również zinterpretowana jako przyczyna zaburzeń autonomicznych podczas ataków klasterowych. Jednakże, płynie mózgowo-rdzeniowym podczas aktywnego okresu klasterowego nie stwierdzono zmiany stężenia substancji P w porównaniu z okresem remisji i w porównaniu z osobami zdrowymi. Natomiast zaobserwowano zmniejszoną aktywność substancji P w osoczu. Może to zwiększony metabolizm podczas ataku klasterowego. Jednak w przypadku neuropeptydu peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP) stwierdzono podwyższone stężenia w ślinie podczas okresu klasterowego. To samo dotyczy wazoaktywnego polipeptydu jelitowego (VIP).

Hamujący neuroprzekaźnik somatostatyna jest w stanie uwalnianie substancji P. blokowaćSomatostatyna występuje w zwojach współczulnych. Blokując uwalnianie substancji P, somatostatyna mogłaby być potencjalnym kandydatem do ostrego leczenia klasterowych bólów głowy. Jednakże wiąże się ona z bardzo nasiloną tachyfilaksją, dlatego stosowanie somatostatyny w leczeniu klasterowych bólów głowy mało skuteczne . Niemniej jednak wykazano, że stężenie somatostatyny w osoczu w okresie występowania klasterowych zmniejsza się , a wstrzyknięcie somatostatyny ostre klasterowe bóle głowy łagodzić .