Szczególną cechą klasterowych bólów głowy jest to, że w okresie aktywnego klastra substancje rozszerzające naczynia, takie jak alkohol, histamina i nitrogliceryna, mogą bardzo niezawodnie wywoływać ataki klasterowe. Co ciekawe, czynniki te są całkowicie nieaktywne w prowokowaniu ataków klastrowych w okresie remisji. Najbardziej niezawodny efekt można osiągnąć za pomocą histaminy. Po podaniu podskórnym 0,3 mg histaminy w ciągu dziesięciu minut pojawia się pulsujący, pulsujący ból głowy.

W przypadku nitrogliceryny czas wystąpienia bólu głowy odpowiada maksymalnemu działaniu rozszerzającemu naczynia krwionośne substancji. następuje dopiero po około 30–45 minutach Ponieważ czas maksymalnego rozszerzenia naczyń już przekroczony , nie można zakładać, że indukcja ataku klasterowego jest bezpośrednią konsekwencją rozszerzenia naczyń . Potwierdza to również fakt, że ataku klasterowego nie można w żadnym momencie nitrogliceryny Po spontanicznym ataku następuje kilkugodzinny okres refrakcji odroczony w czasie przez napad wywołany eksperymentalnie .

Podobnie jak w przypadku histaminy, alkoholu okres utajenia wynoszący od 30 do 45 minut , zanim nastąpi atak klasterowy Alkohol może wywołać napad klasterowy w fazie aktywnej u około 50% , istnieje również efekt dawki . Podczas gdy małe ilości alkoholu wywołują prowokację klasterową, duże ilości alkoholu mogą opóźnić i przerwy trwające do trzech dni pomiędzy poszczególnymi atakami klasterowymi w okresie aktywnym. Jednakże u niektórych pacjentów mechanizm odbicia z przejściowo zwiększoną częstotliwością ataków.

Niedotlenienie również za możliwą prowokację do ataku. Obserwacja ta opiera się początkowo na fakcie, że podanie czystego tlenu podczas napadu klasterowego może szybko zmniejszyć klasterowe bóle głowy. Występowanie w nocy powiązano także ze zmniejszonym nasyceniem tlenem w nocy i możliwym bezdechem sennym Możliwe jest również, że podczas ataku klasterowego do zmniejszonego dopływu upośledzenia ośrodkowej autoregulacji . Odkrycie to opiera się na obserwacji, że wysycenie tlenem po podaniu nitrogliceryny jest bardziej wyraźne i utrzymuje się dłużej u pacjentów z klasterowymi napadami bólu głowy niż u osób kontrolnych.

Fosfolipidy

Dowody na zaburzenie metabolizmu fosfolipidów pochodzą ze znacznego zmniejszenia stężenia choliny w erytrocytach o około 50% w porównaniu ze zdrowymi osobami z grupy kontrolnej. Cholina jest wytwarzana przez fosfatydylocholinę w błonach. podczas dwutygodniowej terapii litem następuje normalizacja zawartości choliny w erytrocytach Renormalizacja jest możliwa dzięki zahamowaniu odpływu choliny z erytrocytów, co wyjaśnia mechanizm działania litu w terapii klasterowych bólów głowy.

Prostaglandyny

Stosowanie substancji przeciwzapalnych , takich jak kwas acetylosalicylowy czy indometacyna, nie większego efektu terapeutycznego w przypadku klasterowych bólów głowy. Ponieważ substancje te należą do grupy inhibitorów syntezy prostaglandyn, jest mało prawdopodobne, aby prostaglandyny odgrywały szczególną rolę w genezie klasterowych bólów głowy. W rzeczywistości nie wykazano żadnych znaczących różnic w aktywności prostaglandyn

Leukotrieny

Leukotrien odgrywa ważną rolę w indukcji hiperalgezji, w zwiększeniu przepuszczalności naczyniowej i zmniejszaniu reakcji nocceptywnych podczas bradykininy . Istnieją oznaki, że podczas fazy remisji bólu głowy klastra uwalnianie Leukotrii B 4 i Leukotria C 4 znacznie zmniejszone w porównaniu ze zdrowymi osobnikami .

U pacjentów z klasterowym bólem głowy zwiększoną liczbę komórek tucznych w skórze po stronie bolesnej, ale także po stronie bezbólowej, w porównaniu do zdrowej grupy kontrolnej. Komórki tuczne są głównym magazynem histaminy . Podczas klasterowego bólu głowy występuje histaminy U pacjentów z klasterowymi bólami głowy w czasie napadu stwierdza się gromadzenie się komórek tucznych, szczególnie w obszarze okołonaczyniowych i skórnych. można zwiększoną liczbę degranulacji komórek tucznych , co prawdopodobnie można zaobserwować w związku z odruchami aksonowymi. Takie wzmożone procesy degranulacji można zaobserwować zarówno w okresie klasterowego bólu głowy, jak i w przerwie wolnej.

Monoaminy

monoaminooksydazy (MAO) płytek krwi zmniejszona u chorych pacjentów zarówno podczas ataku, jak i pomiędzy atakami klasterowymi . Większy spadek występuje w przypadku ataków klastrowych. Ponadto wykazano, że aktywność MAO większą termostabilność u pacjentów z klasterowym bólem głowy w porównaniu ze zdrową grupą kontrolną. Zmniejszoną aktywność MAO można interpretować jako oznakę upośledzenia funkcji błon u z klasterowym bólem głowy.

U pacjentów z klasterowym bólem głowy opisano także znacznie zwiększone stężenie noradrenaliny i epinefryny okresie ostrego . Jednakże takie zwiększone stężenia stwierdzono tylko dla sprzężonej noradrenaliny i epinefryny , ale nie dla wolnej noradrenaliny i epinefryny. Wzrost noradrenaliny można zaobserwować zarówno podczas spontanicznego ataku klasterowego, jak i po napadach wywołanych nitrogliceryną. Wzrost ten można interpretować jako normalną reakcję na rozszerzenie naczyń . Ogólnie rzecz biorąc, zmiany w stężeniu monoamin w klasterowych bólach głowy nie są zbyt specyficzne . Zmiany można przypisać ruchom fizycznym, wpływom sezonowym, a nawet leczeniu.

dotyczących wychwytu serotoniny przez płytki krwi. Opisano zarówno zmniejszone spożycie, jak i całkowitą aktywność.

aminokwasy

Aminokwasy pobudzające , szczególnie glutaminian, asparaginian i glicyna, pełnią ważne funkcje neuroprzekaźników związane z transmisją nocyceptywną . Zachowanie tych aminokwasów pobudzających w płytkach krwi jest postrzegane jako model zachowania neuronów. Wykazano, że stężenie glicyny w płytkach krwi znacząco obniżone . Natomiast glutaminian i asparaginian nie wykazywały zmienionych stężeń w porównaniu do osób zdrowych. Aminokwasy pobudzające nie mają różnych stężeń pomiędzy fazą aktywną a fazą remisji.

Neuropeptydy i opioidy

U pacjentów z epizodycznym klasterowym bólem głowy podczas ostrego napadu klasterowego stwierdzono zwiększone stężenie met-enkefaliny w osoczu . pomiędzy napadami w okresie klasterowym i w okresie remisji stwierdzono prawidłowy poziom . W przewlekłym klasterowym bólu głowy stwierdzono met -enkefaliny w osoczu przed wywołaniem ostrego napadu w porównaniu z czasem w trakcie ostrego napadu lub czasem po napadzie Można przypuszczać, że wzrost stężenia met-enkefaliny w osoczu jest wtórną reakcją na zwiększoną aktywność układu współczulnego podczas ataku klasterowego. Dzieje się tak dlatego, że met-enkefalina jest magazynowana głównie w nadnerczach i uwalniana do krążenia, gdy wzrasta aktywność układu współczulnego. W badaniach obniżone stężenie met-enkefaliny w mózgowo-rdzeniowym w przypadku klasterowych bólów głowy. Można to interpretować jako oznakę zmniejszonej endogennej aktywności antynocyceptywnej , co może prowadzić do rozwoju zespołu bólowego.

Analizując neuropeptydy zapalne u pacjentów z klasterowym bólem głowy, stwierdzono, że podczas ostrego napadu klasterowego w żyle szyjnej stwierdza się zwiększone poziomy peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP) i wazoaktywnego polipeptydu jelitowego Neuropeptyd Y i substancja P nie wykazują natomiast podwyższonych wartości podczas ataku klasterowego. Co ciekawe, po leczeniu napadu klasterowego – zarówno tlenem, jak i sumatryptanem podskórnym – znaczną redukcję podwyższonych poziomów CGRP. Stosowanie leków przeciwbólowych nie powoduje natomiast zmian w stężeniu neuropeptydów. Odkrycia te bezpośrednio wskazują, że podczas ataku klasterowego następuje aktywacja w układzie trójdzielno-naczyniowym, a skuteczne leczenie może obejmować bezpośrednie blokowanie tej zwiększonej aktywności. W pojedynczych przypadkach zaobserwowano także, że u pacjenta, u którego rozwinął tętniak rzekomy zatoki jamistej występowała fenomenologia bólu w sensie klasterowego bólu głowy Odkrycie to sugeruje znaczenie zatoki jamistej w patofizjologii klasterowego bólu głowy.

Substancja P

Substancja P mających szczególne znaczenie w związku z zapaleniem neurogennym , transmisją nocyceptywną w neuronach oraz w związku z reakcjami Substancja P powoduje bezpośrednie zwiększenie wrażliwości na ból i sama może powodować ból . Z tego powodu podejrzewano, że przyczyną bólu podczas napadu klasterowego jest zwiększona aktywność substancji P w neuronach nerwu trójdzielnego i twarzowego. Bezpośrednią wazoaktywność tego neuropeptydu interpretowano także jako przyczynę zaburzeń autonomicznych podczas napadu klasterowego. Jednakże nie wykazano żadnych zmian w stężeniu substancji P płynie mózgowo-rdzeniowym w okresie aktywnego klastra w porównaniu z okresem remisji i w porównaniu do osób zdrowych. Natomiast aktywność substancji P w osoczu była zmniejszona . Może to zwiększony metabolizm podczas ataku klasterowego. Jednakże w przypadku peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP) neuropeptydu stwierdzono zwiększone stężenie w ślinie w okresie klasterowym. To samo dotyczy wazoaktywnego polipeptydu jelitowego (VIP).

Hamujący przekaźnik somatostatyna jest w stanie blokować uwalnianie substancji P. Somatostatynę można znaleźć w obszarze zwojów współczulnych. Blokując uwalnianie substancji P, somatostatyna może być potencjalnym kandydatem do doraźnego leczenia klasterowych bólów głowy. Występuje jednak bardzo wyraźna tachyfilaksja, dlatego stosowanie somatostatyny w leczeniu klasterowych bólów głowy większego sensu . Jednakże wykazano, że stężenie somatostatyny w osoczu zmniejsza się w okresie klasterowym , a wstrzyknięcie somatostatyny odwrócić ostry klasterowy ból głowy .