Nudności i wymioty należą do charakterystycznych objawów towarzyszących migrenie. Badania pokazują, że wchłanianie leków przeciwbólowych jest opóźnione podczas ataków migreny. Uważa się, że jest to spowodowane zaburzeniami perystaltyki żołądka podczas ataku migreny. Stanowi to uzasadnienie dla łączenia leków przeciwbólowych lub tryptanów z prokinetycznymi lekami przeciwwymiotnymi: wzmocnienie działania poprzez przyspieszenie i potencjalnie lepszą absorpcję.

Napadom migreny mogą towarzyszyć utrata apetytu, nudności i wymioty. Dodatkowo, często dochodzi do upośledzenia motoryki mięśni żołądka. Leki przeciwwymiotne (od łacińskiego „emesis”, oznaczającego wymioty) mają na celu korygowanie tych zaburzeń czynnościowych podczas migreny. Co więcej, zmniejszona motoryka żołądka podczas migreny oznacza również, że standardowe leki przeciwmigrenowe, przyjmowane w postaci tabletek, są transportowane do jelit z trudem. W takim przypadku pożądany efekt nie jest osiągany. Z tego powodu leki przeciwwymiotne są zalecane jako uzupełnienie leczenia napadów migreny. Leki te mają na celu normalizację motoryki żołądka, a tym samym poprawę skuteczności leków przeciwmigrenowych.

Leki przeciwwymiotne normalizują motorykę przewodu pokarmowego oraz łagodzą nudności i wymioty. Metoklopramid (MCP) jest zalecany w standardowej dawce dla dorosłych wynoszącej 20 kropli. Rzadko, jako działania niepożądane, występują zmęczenie, zawroty głowy lub biegunka. Bardzo rzadko, wkrótce po spożyciu, mogą wystąpić zaburzenia ruchowe, takie jak mimowolne ruchy ust, skurcze gardła i języka, bóle głowy, trudności w połykaniu lub bóle oczu.

Krople metoklopramidu (MCP) o stężeniu substancji czynnej powyżej 1 mg/ml nie są już dostępne w sprzedaży i podlegają wycofaniu. Wszystkie preparaty dostępne w Niemczech zawierają stężenie od 4 do 5 mg/ml i dlatego są objęte wycofaniem.

Ponowna ocena opiera się na znanym ryzyku wystąpienia poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego i neurologicznego, w szczególności objawów pozapiramidowych i nieodwracalnej dyskinezy późnej. Ryzyko to wzrasta wraz ze stosowaną dawką i czasem trwania leczenia.

Krople metoklopramidu (MCP) nie są już dostępne w leczeniu nudności i wymiotów w migrenie. Stosowanie innych postaci leku, takich jak tabletki, również nie jest zalecane w przypadku ustalonych wskazań, takich jak zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, choroba refluksowa przełyku i dyspepsja.

Dodatkowo do informacji o produkcie i instrukcji użytkowania dodano dalsze ostrzeżenia, w szczególności dotyczące potencjalnego wydłużenia odstępu QT.

Domperidon i dimenhydrynat pozostają alternatywnymi metodami leczenia nudności i wymiotów podczas ataku migreny.

Domperidon ma działanie przeciwwymiotne i prokinetyczne. Domperidon wywołuje mniej działań niepożądanych o charakterze pozapiramidowym niż metoklopramid. W dwóch badaniach domperidon stosowany w fazie prodromalnej migreny zmniejszał prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnej fazy bólu głowy. Domperidon jest dostępny w tabletkach i zawiesinie. Zrewidowano również ocenę środka prokinetycznego, domperidonu (np. Motilium). Jego wskazania ograniczono do objawowego leczenia nudności i wymiotów. Dorośli o masie ciała powyżej 35 kg powinni stosować domperidon wyłącznie doustnie w maksymalnej dawce 10 mg do trzech razy na dobę lub doodbytniczo w maksymalnej dawce 30 mg dwa razy na dobę. Dzieci i młodzież o masie ciała poniżej 35 kg powinni przyjmować domperidon wyłącznie doustnie w maksymalnej dawce 0,25 mg na kg masy ciała do trzech razy na dobę. Domperidonu nie należy stosować dłużej niż tydzień ze względu na działania niepożądane ze strony serca. Zaburzenia rytmu serca, takie jak zagrażające życiu wydłużenie odstępu QT, są od dawna znane jako działania niepożądane; w związku z tym domperidon należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami serca lub zaburzeniami równowagi elektrolitowej.

Dimenhydrynat ma działanie przeciwwymiotne, ale nie prokinetyczne. Dlatego dimenhydrynat jest jedynie lekiem drugiego rzutu w leczeniu napadów migreny, chyba że pożądane jest działanie uspokajające. Dimenhydrynat jest dostępny w postaci tabletek powlekanych, syropu, tabletek do żucia, czopków oraz do podawania dożylnego i w zastrzykach.

Decyzja BFARM

Listę dotkniętych leków można znaleźć tutaj.

Europejska Agencja Leków: Zmiany w stosowaniu metoklopramidu; 20 grudnia 2013 r. EMA/13239/2014 Corr. 1

Ryzyko przewyższa korzyści: EMA zaleca ograniczenia w stosowaniu metoklopramidu

Precyzyjne dawkowanie kropli MCP: kluczowa formuła leku w dobie kontraktów dyskontowych