przez dr Axela Heinze, dr Katję Heinze-Kuhn i prof. dr Hartmuta Göbela

Pacjenci, którzy próbowali zrealizować recepty na tryptany w aptece jak zwykle od 1 września 2010 roku, spotkali się z niemiłą niespodzianką. W przypadku opakowań po 6 tabletek niektóre apteki pobierały dopłatę do 33 euro za niektóre tryptany. Nawet pacjenci, którzy zazwyczaj byli zwolnieni z dopłat, musieli uiścić dodatkową kwotę do 28 euro.

Powodem tego znaczącego i niezapowiedzianego wzrostu dopłaty są nowe, stałe przepisy dotyczące refundacji tryptanów:

  • Kwota stała oznacza maksymalną kwotę, do której ustawowe kasy chorych pokrywają koszty niektórych leków lub środków pomocowych.
  • Jeżeli cena leku przekracza ustaloną kwotę, pacjent musi pokryć różnicę z własnej kieszeni, jeśli konkretnie chce otrzymać ten lek.
  • Dodatkowo obowiązuje standardowa dopłata 10% do leku, przy czym 10% odnosi się jedynie do niższej kwoty stałej, a nie do rzeczywistej ceny.
  • Zwolnienie z opłaty może nastąpić jedynie po złożeniu wniosku i wynosi 10%.

Celem stałych stawek refundacji jest obniżenie kosztów w systemie opieki zdrowotnej. Oszczędności w żadnym wypadku nie powinny być przerzucane na pacjenta. Celem jest raczej zachęcenie pacjentów do przejścia z drogich leków na tańsze alternatywy. Jednocześnie producenci powinni być motywowani do obniżania cen.

Stałe kwoty refundacji mogą zostać wprowadzone tylko wtedy, gdy w danej klasie leków znajdują się co najmniej trzy leki, z których żaden nie zapewnia poprawy terapeutycznej ani, na przykład, nie ma zmniejszonych działań niepożądanych. Stała kwota refundacji jest wówczas zawsze oparta na najtańszym leku w danej klasie.

Pierwszym przedstawicielem klasy tryptanów był sumatryptan. W kolejnych latach zatwierdzono sześć kolejnych tryptanów (zolmitryptan, naratryptan, ryzatryptan, almotryptan, eletryptan i frowatryptan). W 2006 roku ochrona patentowa sumatryptanu wygasła i lek ten był następnie oferowany przez wielu producentów jako lek generyczny. Wynikająca z tego obniżka ceny sumatryptanu doprowadziła do znacznej różnicy cen między sumatryptanem a innymi tryptanami. Ta różnica cen w obrębie danej klasy leków jest warunkiem koniecznym, aby stała stawka refundacji była opłacalna dla ustawowych funduszy ubezpieczeń zdrowotnych.

Kolejnym krokiem było odkrycie, że wszystkie inne tryptany nie oferują żadnej przewagi terapeutycznej nad sumatryptanem. System opieki zdrowotnej nazywa je lekami „ja też”

[engl.]= ja też, lub w wolnym tłumaczeniu: „Ja też mam tę samą substancję”).

W ustaleniu tym uczestniczyły między innymi Federalna Komisja Łączna (G-BA), Komisja Lekowa Niemieckiego Towarzystwa Lekarskiego oraz Instytut Jakości i Efektywności Opieki Zdrowotnej (IQWiG). Spełniło to warunki, aby wiodące stowarzyszenia kas chorych mogły wprowadzić stałą kwotę refundacji dla wszystkich tryptanów w postaci tabletek lub tabletek rozpadających się w jamie ustnej, obowiązującą od 1 września 2010 r. Stała kwota refundacji jest oparta na koszcie niedrogich leków generycznych sumatryptanu.

Z naukowego punktu widzenia, poszczególne tryptany mają podobny mechanizm działania. Jednakże różnią się one znacząco w zastosowaniu klinicznym pod względem siły działania, szybkości działania, czasu trwania działania i/lub tolerancji. To ostatnie jest szczególnie widoczne w fakcie, że tylko jeden tryptan (naratryptan) jest obecnie dostępny bez recepty w Niemczech. Aktualny przegląd literatury porównujący poszczególne substancje czynne klasy tryptanów można znaleźć w kompleksowym przeglądzie . Przegląd ten wyraźnie pokazuje, że istnieją istotne różnice w zastosowaniu klinicznym poszczególnych substancji czynnych. Ponadto, dla znacznej liczby substancji czynnych nie przeprowadzono bezpośredniego naukowego porównania między różnymi formami podawania, co podważa istnienie podstaw do ustalenia stałej grupy refundacyjnej.

Można założyć, że większość pacjentów stosujących obecnie inne tryptany ma przynajmniej pewne doświadczenie z sumatryptanem. Ze względu na ograniczenia budżetowe leków, lekarze przepisujący leki od dawna byli zainteresowani przede wszystkim stosowaniem niedrogiego sumatryptanu; brak dopłat był atrakcyjny dla pacjentów. Pacjenci, którzy mimo to przyjmowali inne tryptany, robili to ze względu na receptę lekarską, większą skuteczność lub lepszą tolerancję. Dla tych pacjentów „ich” tryptan nie był i nie jest zatem lekiem „ja też”.

Spośród producentów tryptanów, jak dotąd tylko producent Maxaltu zareagował na zmienione przepisy dotyczące stałej kwoty refundacji. Cena tabletek Maxaltu została obniżona do obecnej stałej kwoty refundacji, co oznacza brak dodatkowych kosztów poza 10% dopłatą. Cena tabletek przeciwbólowych Maxalt Lingua również została obniżona, ale nadal przekracza stałą kwotę refundacji.

W pierwszych tygodniach obowiązywania nowego, stałego systemu refundacji, pacjenci, dzięki pomocy życzliwych farmaceutów, mogli przejść na niedrogi import równoległy dla wszystkich pozostałych tryptanów. W szczególności dwie firmy EMRA-MED i EURIM Pharm oferowały tryptany importowane z innych krajów europejskich po cenach o ponad połowę niższych od odpowiadających im preparatów niemieckich (oraz innych importerów równoległych). Te produkty importowane równolegle to identyczne produkty, choć niektóre różnią się nazwą (AscoTop = Zomig; Allegro = Tigreat). W tych tygodniach września, a w niektórych przypadkach do początku października, praktycznie wszystkie tryptany były dostępne bez marży, a 10% dopłata została odpowiednio znacznie obniżona (nawet o 5 euro za opakowanie). Niestety, te produkty importowane równolegle zostały w dużej mierze wyprzedane w hurtowniach farmaceutycznych najpóźniej w październiku i nie jest jasne, kiedy i w jakiej cenie będą ponownie dostępne.

Jakie konkretne kroki mogą rozważyć poszczególni pacjenci dotknięci tą chorobą?

Sytuacja jest dynamiczna i należy spodziewać się ciągłych zmian. Właśnie taki jest cel tego prawa. Stałe kwoty refundacji mają na celu wykorzystanie potencjalnych korzyści w zakresie efektywności i wywołanie efektywnej konkurencji cenowej. Głównym punktem krytyki jest to, czy tryptany można faktycznie grupować w ramach stałej kwoty refundacji, tj. czy są one farmakologicznie i terapeutycznie porównywalnymi substancjami czynnymi. Teoretycznie jest to możliwe. Jednak w praktyce stało się jasne, że indywidualna skuteczność i tolerancja jednego tryptanu mogą się znacznie różnić, a porównywalność kliniczna jest ograniczona. Pacjenci mogą rozważyć następujące kroki (stan na 15 listopada 2010 r.):

  1. Spróbuj ponownie i przetestuj dwa niedrogie tryptany, sumatryptan i rizatriptan (tabletki Maxalt). Rizatriptan działa nieco silniej i szybciej w porównaniu z innymi lekami. Większość generycznych sumatryptanu nie wymaga nawet 10% dopłaty.
  2. Jeśli efekt jest niewystarczający, należy zapewnić odpowiednią dawkę, a w razie konieczności zwiększyć ją (Sumatryptan 100 mg zamiast 50 mg, Rizatryptan 10 mg zamiast 5 mg).
  3. Staraj się zażyć lek jak najwcześniej podczas ataku migreny.
  4. Taka rotacja tryptanów zachęciłaby obecnego dostawcę do konkurowania ceną.
  5. Jeśli inny tryptan nie pomógł w przeszłości (lub był źle tolerowany), może zadziałać później, więc nie polegaj na poprzednich doświadczeniach.
  6. Wchłanianie można poprawić, dodając środek przeciwwymiotny, np. MCP lub domperidon.
  7. W przypadku zolmitryptanu zamiast tabletek i tabletek rozpadających się w jamie ustnej można stosować aerozol do nosa. Nie dotyczy to jednak przepisów o stałej kwocie refundacji.
  8. Przetestuj skuteczność leczenia, a przede wszystkim redukcję nawracających bólów głowy, dodając NLPZ o przedłużonym działaniu, np. Naproksen 500 mg.
  9. Dostosuj schemat leczenia zapobiegawczego.
  10. Zwróć szczególną uwagę na profilaktykę poprzez zachowanie.
  11. Biorąc pod uwagę wszystkie te środki, możemy założyć, że nawet ostatni producent był bliski uzgodnienia stałych kwot.

Dokładną politykę cenową i ustalanie stałych kwot refundacji można znaleźć tutaj . Nowe stałe kwoty refundacji zostaną wkrótce zaktualizowane. Podstawę prawną można znaleźć tutaj . Mamy nadzieję, że w przyszłości pacjenci nie będą zaskoczeni ani dotknięci nowymi zmianami w przepisach bez wcześniejszego powiadomienia.

Więcej dyskusji na ten temat można znaleźć w Headbook: The Migraine and Headache Network