Pierwszy tydzień września jest wykorzystywany na całym świecie do podnoszenia świadomości na temat migren i podkreślania znaczącego wpływu tego problemu zdrowotnego. Celem jest zmniejszenie uprzedzeń i stygmatyzacji. Profesor Hartmut Göbel odpowiada na aktualne pytania dotyczące migren, ich skutków i leczenia

Jakie znaczenie migreny i bóle głowy mają dla społeczeństwa?

Reprezentatywne badania pokazują, że 71% Niemców zgłasza bóle głowy w pewnym momencie swojego życia. Liczba ta obejmuje wszystkie 367 znanych rodzajów bólów głowy. W Niemczech oznacza to, że około 54 miliony osób cierpi na nawracające bóle głowy. Bóle głowy mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, często trwając od 40 do 60 lat. Powodują one znaczne cierpienie i znacząco pogarszają jakość życia oraz zdolność do pracy. Światowa Organizacja Zdrowia klasyfikuje migrenę jako siódmą chorobę powodującą największe upośledzenie. Biorąc pod uwagę wszystkie rodzaje bólów głowy razem wzięte, zajmują one trzecie miejsce wśród chorób powodujących największe upośledzenie.

Migreny istnieją od zarania dziejów ludzkości. Pierwszy silny atak migreny został szczegółowo opisany na egipskim papirusie. Ataki migreny są wielokrotnie udokumentowane w literaturze światowej. Nawet doświadczenie apostoła Pawła w Damaszku, z wizjami światła i trzydniowym przykuciem do łóżka z utratą apetytu, dowodzi, że migreny nie są zjawiskiem współczesnym, lecz istnieją od niepamiętnych czasów.

A oto kilka ważnych faktów:

  • Migrena jest trzecią najczęstszą chorobą na świecie (po próchnicy zębów i napięciowych bólach głowy), z szacowaną roczną zapadalnością na poziomie 14,7% (tj. około jednej na siedem osób). Dotyka ona prawie co trzecią kobietę w wieku od 30 do 40 lat.
  • Migrena jest chorobą częstszą niż cukrzyca, epilepsja i astma razem wzięte.
  • Na przewlekłą migrenę cierpi około 2% populacji świata.
  • Migreny dotykają trzy razy więcej kobiet niż mężczyzn.
  • Każdego dnia w Niemczech 900 000 osób cierpi na tę chorobę. 100 000 osób każdego dnia nie może pracować i leży w łóżku z powodu migreny.
  • Średnio 8,3 miliona Niemców codziennie przyjmuje tabletkę przeciwbólową w ramach samoleczenia.
  • W Niemczech codziennie przyjmuje się średnio 58 853 pojedyncze dawki tryptanów, czyli specjalistycznych leków przeciwmigrenowych stosowanych w leczeniu ataków migreny
  • U ponad połowy chorych na skutek napadów padaczkowych występuje poważne upośledzenie funkcji poznawczych.
  • Migreny często zaczynają się w okresie dojrzewania. Najbardziej dokuczliwe są między 35. a 45. rokiem życia. Jednak dotykają one również wiele małych dzieci. W ostatnich latach obserwuje się znaczny wzrost zachorowań, szczególnie wśród dzieci.
  • Migrena zajmuje siódme miejsce na świecie wśród najbardziej wyniszczających chorób i jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród wszystkich chorób neurologicznych.
  • Szacuje się, że z powodu migren obywatele Niemiec tracą 32 miliony dni roboczych.
  • Światowa Organizacja Zdrowia zalicza ciężkie ataki migreny do chorób najbardziej wyniszczających, porównywalnych z demencją, paraplegią obejmującą wszystkie cztery kończyny (tj. obie nogi i ręce) oraz aktywną psychozą.
  • Migreny i przewlekłe bóle głowy są drugą najczęstszą przyczyną krótkotrwałej niezdolności do pracy.
  • W Niemczech same zwolnienia lekarskie z powodu migreny kosztują 3,1 miliarda euro rocznie, co oblicza się na podstawie 32 milionów utraconych dni.
  • Ryzyko wystąpienia depresji, zaburzeń lękowych i samobójstwa jest u osób chorych od 3 do 7 razy wyższe niż u osób zdrowych.
  • Ryzyko chorób układu krążenia, zawału serca i udaru mózgu jest 1,5 do 2 razy wyższe niż u osób zdrowych. Dotyczy to szczególnie młodych kobiet poniżej 45. roku życia.
  • Badania naukowe dowodzą, że migreny mają podłoże genetyczne. Obecnie znanych jest 44 wariantów genów 38 genów ryzyka migreny.
  • Jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych leczonych niekonwencjonalnymi, niepotwierdzonymi naukowo terapiami jest ból głowy.
  • Na całym świecie średnio tylko od dwóch do czterech godzin poświęca się informacjom na temat diagnostyki i leczenia bólów głowy w trakcie sześcioletnich studiów medycznych.
  • Pomimo udowodnionej skuteczności leczenia bólów głowy przy pomocy pielęgniarek-specjalistów, w Niemczech nie prowadzi się obecnie żadnych specjalistycznych szkoleń.
  • Migrena i inne bóle głowy zostały po raz pierwszy sklasyfikowane na arenie międzynarodowej w 1988 roku przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy (IHS), które również opracowało zoperacjonalizowane kryteria diagnostyczne. Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, wydanie 3 (ICHD-3) beta, została opublikowana w 2013 roku i jest uznawana przez Światową Organizację Zdrowia. Naukowcy i klinicyści na całym świecie powołują się na te międzynarodowe, ważne kryteria diagnostyczne. Obecnie wyróżnia się 367 głównych rozpoznań bólów głowy. Żadne inne zaburzenie neurologiczne nie ma porównywalnego, zróżnicowanego systemu diagnostycznego i klasyfikacyjnego.

Czy migrena jest czasami nadal traktowana jako wymówka?

Niestety, sytuacja ta charakteryzuje się albo całkowitą ignorancją, albo, w najgorszym razie, złymi intencjami. Dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność lub uwarunkowania genetyczne powinna należeć do przeszłości. Migrena jest chorobą o podłożu biologicznym. Światowa Organizacja Zdrowia uważa ją za jedną z najbardziej wyniszczających chorób u ludzi. Obecnie zidentyfikowano 44 warianty genów, łączące 38 genów ryzyka i dowodzące, że w naszym organizmie znajdują się czynniki biologiczne, które przyczyniają się do ryzyka wystąpienia migreny. Migrena to poważne zaburzenie układu nerwowego, które powoduje znaczne cierpienie i poważnie upośledza osoby dotknięte tą chorobą.

Czy powinno się udostępnić więcej informacji na temat migren i bólów głowy?

Wiele osób cierpiących na bóle głowy nie ma konkretnej diagnozy. Tylko około jedna trzecia z nich zna nazwę swojego bólu głowy. Obecnie na świecie rozpoznaje się ponad 367 różnych rodzajów bólów głowy. Większość z nich nie jest nawet znana z nazwy w standardowej opiece medycznej. Osobom dotkniętym bólem głowy nie oferuje się konkretnych opcji leczenia. Sami pacjenci często nie rozumieją przyczyny swoich bólów głowy ani nie wiedzą, jak je skutecznie leczyć. Dlatego kluczowe jest zapewnienie osobom dotkniętym tymi bólami dostępu do konkretnych metod leczenia.

Jak rozpoznać migreny i bóle głowy napięciowe?

Ataki migreny to epizodyczne bóle głowy trwające od 4 do 72 godzin. Ból głowy charakteryzuje się pulsującym, pulsującym bólem. Odczuwany jest w określonym obszarze głowy. Aktywność fizyczna nasila ból, który często jest bardzo silny, znacznie utrudniając lub wręcz uniemożliwiając wykonywanie czynności. Bólowi mogą towarzyszyć nudności, wymioty oraz nadwrażliwość na hałas i światło. Natomiast napięciowe bóle głowy objawiają się tępym, uciskającym, obustronnym bólem głowy. Aktywność fizyczna nie nasila bólu, a nudności i wymioty nie występują.

Czy kobiety są częściej dotknięte tą chorobą?

Według reprezentatywnych badań, kobiety cierpią na migreny około dwa do trzech razy częściej niż mężczyźni. Badania naukowe wskazują, że za to zjawisko odpowiada szybsze i aktywniejsze przetwarzanie bodźców w ośrodkowym układzie nerwowym.

Dlaczego niektórzy ludzie cierpią na migreny, a inni nie?

Najnowsze badania wykazały, że specyficzne geny ryzyka zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia migreny. W największym jak dotąd na świecie badaniu nad migreną odkryto 44 nowe warianty genów. Warianty te są związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia migreny. Wiele z tych wariantów genów znajduje się w regionach genomu regulujących układ krążenia w mózgu. Te nowe odkrycia wskazują, że zaburzenie dopływu krwi i energii do mózgu jest niezbędne do rozwoju migreny. Stanowią one kamień milowy w zrozumieniu przyczyn migreny.

Jak migrena zmienia się w zależności od wieku?

Ataki migreny zazwyczaj rozpoczynają się około 7. roku życia. Do 14. roku życia migrena dotyka ponad 14% dziewcząt i ponad 7% chłopców. Szczyt zachorowań na migreny przypada na trzecią i czwartą dekadę życia.

Do którego lekarza powinienem się udać w przypadku migreny i bólów głowy?

Migrena to choroba neurologiczna ośrodkowego układu nerwowego. Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań. Oprócz powikłań psychologicznych, nieskuteczne leczenie migreny może prowadzić do poważnych chorób somatycznych. Należą do nich zwiększone ryzyko udaru mózgu, zawału serca i innych chorób układu krążenia. W niektórych kręgach nadal utrzymuje się opinia, że ​​tę poważną chorobę należy leczyć niekonwencjonalnymi lub alternatywnymi metodami leczenia. Jednak w świetle aktualnej wiedzy naukowej zdecydowanie nie ma na to miejsca. Migrenę należy leczyć jak najskuteczniej, aby zapobiec jej przewlekłym przebiegom i uniknąć poważnych powikłań długoterminowych. Pierwszym punktem kontaktowym jest lekarz rodzinny. W skomplikowanych przypadkach konsultowany jest neurolog jako specjalista, a w ciężkich przypadkach właściwą osobą kontaktową jest również specjalista leczenia bólu.

Co dzieje się w mózgu?

Zasadniczo migrena nie jest spowodowana żadnym zaburzeniem strukturalnym mózgu; jego struktura jest prawidłowa. Jednak ze względu na uwarunkowania genetyczne osoby cierpiące na migrenę potrafią bardzo szybko i skutecznie różnicować bodźce. Wszystko, co pojawia się zbyt szybko, w zbyt dużej liczbie lub zbyt nagle – wszystko, co zalewa układ nerwowy naraz – prowadzi do silnej aktywacji komórek nerwowych, co skutkuje wyczerpaniem ich rezerw energetycznych. To z kolei wielokrotnie prowadzi do zaburzeń w regulacji funkcji nerwowych, które mogą następnie ulec załamaniu, wywołując atak migreny.

W przypadku wystąpienia takiej dysfunkcji nerwów, substancje zapalne mogą uwalniać się z tętnic opon mózgowo-rdzeniowych. Prowadzi to do zwiększonej wrażliwości opon mózgowo-rdzeniowych. Każde uderzenie serca powoduje pulsujący, pulsujący ból migrenowy; każdy ruch głowy sprawia ból. Dlatego osoby cierpiące na migrenę starają się jak najwięcej odpoczywać i unikać aktywności fizycznej. Ból migrenowy jest zatem wynikiem zapalenia neurogennego ze zwiększoną wrażliwością na ból.

Co wywołuje napady padaczkowe?

Najważniejszym czynnikiem wywołującym ataki migreny jest nieregularność w codziennym życiu i nadmierne zapotrzebowanie na energię dla komórek nerwowych. Stres, nieregularność, wszystko zbyt szybko, wszystko za dużo, wszystko zbyt nagle, wszystko naraz – to wszystko może wywołać ataki migreny.

Jak leczy się obecnie migreny?

Współczesna terapia migreny opiera się na trzech kluczowych filarach. Pierwszy filar to wiedza i informacja. Pacjenci z migreną muszą zrozumieć, jak rozwijają się ataki migreny, co dzieje się w układzie nerwowym i co je wyzwala. Potrzebują kompleksowych informacji na temat zachowań i sposobów ochrony przed migrenami. Obejmuje to przede wszystkim regularny rytm dobowy. Pacjenci powinni spożywać regularne posiłki. Zalecane są posiłki bogate w węglowodany, ponieważ układ nerwowy jest od nich zależny. Ataki migreny wynikają z niedoboru energii w komórkach nerwowych, wynikającego z ich genetycznie uwarunkowanej wysokiej aktywności. Należy również wdrożyć odpowiednie nawodnienie, regularny sen i regularne przerwy w ciągu dnia. Nauka techniki relaksacyjnej, takiej jak progresywna relaksacja mięśni, może znacznie zmniejszyć częstotliwość występowania migren. Informacje z poradników dla pacjentów lub źródeł internetowych mogą również dostarczyć bogatej wiedzy, która pomaga zmniejszyć częstotliwość występowania migren w życiu codziennym. Grupy samopomocowe, takie jak... Platforma internetowa www.headbook.me, na przykład, może ułatwić wymianę wiedzy z osobami dotkniętymi tą chorobą. Terapia ruchowa jest również skuteczna w zmniejszaniu częstotliwości ataków migreny. Regularne ćwiczenia wytrzymałościowe, takie jak bieganie, pływanie czy jazda na rowerze, są szczególnie pomocne. Jeśli ból głowy występuje częściej niż siedem dni w miesiącu, oprócz opisanych środków, należy rozważyć profilaktykę lekową. Obejmuje ona różne opcje leczenia, takie jak beta-blokery, blokery kanału wapniowego, leki przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne i inne. Wybór leku powinien być indywidualny i omówiony z lekarzem. Istnieje kilka opcji leczenia ostrego ataku. W przypadku łagodnych ataków można stosować leki przeciwbólowe, takie jak aspiryna, ibuprofen lub paracetamol. W przypadku nudności i wymiotów podaje się leki przeciwwymiotne, takie jak metoklopramid. W przypadku ciężkich ataków dostępnych jest siedem różnych tryptanów w różnych formulacjach. W przypadku silnych nudności lub wymiotów substancję czynną można również wstrzyknąć podskórnie za pomocą wstrzykiwacza; jest ona również dostępna w postaci aerozolu do nosa. Tryptany należy przyjmować jak najwcześniej podczas ataku, a zasada 10-20 ma tu również zastosowanie. Należy je stosować rzadziej niż 10 dni w miesiącu, aby uniknąć bólu głowy spowodowanego nadużywaniem leków (MOH). Nowsze metody leczenia przewlekłej migreny, tj. migreny trwającej dłużej niż 14 dni w miesiącu, obejmują toksynę botulinową i neuromodulację. W szczególnie ciężkich przypadkach metody te mogą być stosowane przez wyspecjalizowane ośrodki leczenia bólu głowy.

Jakie błędy możesz popełnić?

Najczęstszym błędem jest brak wdrożenia informacji dotyczących zachowania, profilaktyki i innych środków zapobiegawczych. Prowadzi to szybko do gwałtownego wzrostu liczby ataków, co skutkuje nadużywaniem leków doraźnych. Przyjmowanie leków doraźnych przez co najmniej dziesięć dni w miesiącu zmienia wrażliwość układu nerwowego. Prowadzi to do zwiększonej sensytyzacji i rozwoju bólu głowy z nadużywania leków. Następuje cykl coraz częstszych ataków, co wymaga coraz częstszego stosowania leków doraźnych, aż w końcu rozwija się przewlekły ból głowy. Dlatego najważniejsza zasada brzmi: leki na ostry ból głowy należy przyjmować rzadziej niż 10 dni w miesiącu. Co najmniej 20 dni w miesiącu powinno być wolnych od leków doraźnych stosowanych w leczeniu ataków bólu głowy.

Czy trzeba akceptować migreny?

Nie można po prostu zaakceptować bólu i migren. Do bólu się nie przyzwyczaja. Wręcz przeciwnie, ból rodzi więcej bólu. Znoszenie bólu nie jest cnotą. Trzeba go aktywnie leczyć. Dzięki dzisiejszym możliwościom terapeutycznym istnieją bardzo skuteczne i dobrze tolerowane strategie leczenia bólów głowy. Jednak trzeba samemu stać się rzecznikiem swoich racji, przejąć inicjatywę, zebrać wiedzę i informacje, a następnie wdrożyć ukierunkowane środki zapobiegawcze.

Jak wygląda leczenie w Klinice Leczenia Bólu w Kiel?

Nasza koncepcja leczenia koncentruje się na neurologicznych zaburzeniach bólowych, takich jak migreny, przewlekłe bóle głowy i inne dolegliwości bólowe związane z chorobami układu nerwowego. Należą one do najbardziej wyniszczających schorzeń i, po demencji i udarze, należą do trzech najdroższych schorzeń neurologicznych. Tradycyjne podziały sektorowe w opiece i specjalizacjach medycznych pogłębiają tendencję do ich przewlekłości. Podstawą naszej koncepcji jest multimodalna terapia bólu, oznaczająca konsekwentne, interdyscyplinarne stosowanie międzynarodowej wiedzy naukowej do potrzeb pacjentów, współpracę specjalistów w zakresie wskazań oraz tworzenie sieci kontaktów. Celem jest trwałe łagodzenie bólu, przywrócenie jakości życia i umożliwienie pacjentom powrotu do pracy. Klinika otrzymała liczne nagrody za innowacyjną koncepcję leczenia, w tym nagrodę za najlepsze wdrożenie zintegrowanej opieki w Niemczech. Zadowolenie pacjentów w ramach ogólnokrajowej sieci leczenia jest bardzo wysokie, co jest wielokrotnie potwierdzane zarówno przez pacjentów, jak i towarzystwa ubezpieczeń zdrowotnych.

Jakich rad udzielasz członkom rodziny?

Krewni osób cierpiących na migrenę powinni również dogłębnie poznać przyczyny i przebieg migreny. Pozwoli im to lepiej zrozumieć członków rodziny, zaoferować im wsparcie i wdrożyć środki zapobiegawcze. Przeczytanie poradnika dla pacjentów i udział w grupach samopomocowych mogą być w tym względzie bardzo pomocne. Społeczności internetowe, takie jak www.headbook.me,

Co przyniesie przyszłość?

Migrena jest przedmiotem intensywnych badań międzynarodowych. W ostatnich latach lepiej zrozumiano, że migrena jest bardzo poważnym zaburzeniem neurologicznym. Chociaż nie jest od razu śmiertelna, ból, niepełnosprawność i powikłania mogą nadal zagrażać życiu. Konieczne jest również ograniczenie ogromnego wpływu migreny na społeczeństwo. Dlatego w wielu obszarach podejmowane są nowe strategie badawcze i działania. Prowadzą one do lepszego zrozumienia przyczyn migreny. Na horyzoncie pojawiają się również nowe terapie. Obecne badania koncentrują się między innymi na przeciwciałach monoklonalnych – immunologicznie aktywnych białkach, które hamują stan zapalny związany z migreną. Tak zwane CGRP, białko zapalne, odgrywa w tym procesie kluczową rolę. Przeciwciała przeciwko CGRP są obecnie opracowywane i testowane w licznych badaniach. Jeśli wyniki będą pozytywne, przeciwciała te mogłyby być w przyszłości stosowane jako rodzaj biernej immunizacji przeciwko migrenie.